Otomotiv Sektöründeki Çip (Yarı İletken) Krizi Kiralık ve Özmal Araç Kullanan Firmaları Nasıl Etkileyecek?

Çip (yarı iletken) kıtlığı nedeniyle küresel otomotiv üreticilerinin neredeyse tamamı üretime belirli bir süre için ara vermeye ya da ürettikleri araç sayısını önemli oranda azaltmaya başladı.

Covid-19 salgını nedeniyle arz ve talepteki dengesizlikler birçok teknolojik ürünün üretiminde kullanılan çiplerin arzında da sorunlar yaşanmasına neden olmaktadır. Yaşanan çip krizini bugünden yarına çözme imkânı da mümkün gözükmemektedir.2022 yılı sonuna kadar sürmesi beklenen bu süreçten bireysel ve kurumsal otomotiv müşterilerinin olumsuz etkilenmemesi mümkün değildir.

Üretim ve hizmet sektöründeki tüm firmalar faaliyetlerini sürdürebilmek için başta binek otomobil olmak üzere, ticari ve lojistik araçlarına yoğun bir şekilde ihtiyaç duymaktadır. Araç tedarik sürecindeki bu sorunun (çip krizinin) firmalar üzerindeki olumsuz etkilerini maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz.;

1-İşletmeler ihtiyaç duydukları araçları artık istedikleri süre içerisinde ve uygun maliyetlerle tedarik edemeyeceklerdir. Bu nedenle ekonomik ömrünü dolduran araçları kullanmaya devam etmeleri firmaları daha fazla bakım, onarım ve amortisman gideriyle baş başa bırakacaktır.

2-İngiltere örneğinde olduğu gibi lojistik faaliyetlerinin aksamasına ve ürün dağıtım maliyetlerinin önemli oranda artmasına neden olacaktır.

3-Çip krizi nedeniyle filo kiralama şirketleri de araç tedarik sıkıntısı yaşamaktadır. Bu nedenle eskiden olduğu gibi ucuz fiyatlarla müşterilerine kiralık araç arz edebilme imkânı da büyük oranda ortadan kalkmıştır.

4-Filo kiralama şirketleri kiralık araçlarının sona eren sözleşmelerini ancak kısa bir süre daha uzatabilmektedir. Sektörün tamamındaki bu zorluk işletmelerin araçsız kalma riskini daha da artırmaktadır.

5-Çip krizi nedeniyle araçların satın alma maliyetleri beklenmedik şekilde artmış ve uzun süredir yaşamadığımız karaborsa koşulları yeniden ortaya çıkmıştır.

6-Firmalar için artık en ideal, en fonksiyonel ve en uygun maliyetli araç bulma hedefini gerçekleştirmek yerine, ne bulduysa onu satın almak ve kiralamak gibi yeni bir olumsuz süreç gelişmektedir.

7-Kiralama ve satın alma fiyatlarının aynı anda olağanüstü şekilde artması kiralama veya özmal seçeneklerinden hangisinin tercih edileceğine ilişkin kararın isabetli olma zorunluluğunu daha da önemli hale getirmiştir.

Çip krizinin 2022 yıl sonuna kadar devam edeceği varsayımıyla firmaların bu süreci daha az kayıp ve zararla atlatmaları için yapmaları gerekenleri de sıralamak istiyorum;

1-Halen işletmede kullanılan araçlar daha uzun süre kullanılacağı için bakım ve onarımlarına daha fazla özen gösterilmelidir.

2-Özellikle binek araçlar için yapılacak tercihlerde konformist yaklaşımlar yerine en ucuz maliyetli araçların işletmede kullanılabilmesi temel hedef olmalıdır.

3-Araçların daha uzun süre kullanımında sürücülerin etkisi çok büyüktür. Bu nedenle sürücülerin eğitimi ve denetlenmesi titizlikle devam ettirilmelidir.

4-Muhtemel tedarik sorunlarına karşı işletmede ilave, yedek araçlar bulundurulmaya gayret edilmelidir

5-Filo yönetim biriminde daha nitelikli çalışanlar istihdam edilerek; idari işler, satın alma, lojistik ve satış departmanları arasındaki koordinasyon arttırılmalıdır.

6-Daha önceden belirlenerek uygulanmaya başlanılan ‘şirket filo stratejisi’ yeniden güncellenmelidir.

7-Piyasadaki 0 km, 2.el araç tedarik ve kiralama hizmeti veren firmalarla daha sıkı iletişimde bulunularak piyasadaki gelişmeler daha yakından takip edilmelidir.

Bu makale Satınalma Dergisinin Kasım 2021 sayısında yayınlanmıştır